بیرون زدگی حدقه
Orbital Decompression (اوربیتال دیکامپرشن) چیست؟
Orbital Decompression یا جراحی کاهش فشار کاسه چشم عملی است که در آن فضای داخل کاسه چشم را بیشتر میکنند تا فشار از روی کره چشم و عصب بینایی برداشته شود.
به زبان ساده: کاسه چشم مانند یک جعبه استخوانی است. اگر بافتهای داخل آن (چربی یا عضلات) به هر دلیلی بزرگ شوند، چون استخوانها جایی برای گسترش ندارند، چشم به سمت جلو رانده میشود و فشار داخل کاسه چشم بالا میرود.
هدف جراحی این است که فضای بیشتری برای این بافتها ایجاد شود.
مهمترین علت انجام این عمل
در بیشتر موارد، علت بیماری چشمی ناشی از اختلالات تیروئید است، بهویژه Graves’ disease که میتواند باعث درگیری چشمها شود.
در این بیماری:
عضلات حرکتدهنده چشم ضخیم میشوند.
چربی پشت چشم افزایش پیدا میکند.
چشمها بیرونزده میشوند.
فشار روی عصب بینایی ممکن است زیاد شود.
چه زمانی این عمل لازم میشود؟
اگر بیمار یکی یا چند مورد زیر را داشته باشد:
بیرونزدگی شدید چشم
درد یا احساس فشار
دوبینی
بسته نشدن کامل پلک
زخم قرنیه
کاهش بینایی به دلیل فشار روی عصب بینایی
در این شرایط جراحی میتواند از آسیب دائمی جلوگیری کند.
هدف عمل
هدف فقط زیبایی نیست.
اهداف اصلی:
حفظ بینایی
کاهش فشار عصب بینایی
برگرداندن چشم به عقب
کاهش درد
محافظت از قرنیه
بهبود ظاهر چشم
جراح چه کاری انجام میدهد؟
داخل کاسه چشم چهار دیواره استخوانی وجود دارد.
در این عمل ممکن است یک یا چند دیواره برداشته شود:
دیواره داخلی
کف کاسه چشم
دیواره خارجی
گاهی ترکیبی از چند دیواره
در بعضی بیماران نیز مقداری از چربی پشت چشم برداشته میشود.
در نتیجه، بافتهای اضافی به فضاهای اطراف گسترش پیدا میکنند و فشار کاهش مییابد.
انواع جراحی
- Decompression چربی
فقط مقداری از چربی کاسه چشم برداشته میشود.
مناسب برای:
بیرونزدگی خفیف تا متوسط
- Decompression استخوانی
یک یا چند دیواره استخوانی برداشته میشود.
مناسب برای:
موارد شدیدتر
- ترکیبی
هم استخوان هم چربی
این روش امروزه بسیار رایج است.
عمل چگونه انجام میشود؟
معمولاً:
بیهوشی عمومی
حدود ۱ تا ۳ ساعت
برشها اغلب داخل پلک یا داخل ملتحمه هستند، بنابراین جای زخم خارجی معمولاً بسیار کم یا نامحسوس است.
بعد از عمل چه اتفاقی میافتد؟
تقریباً همه بیماران این موارد را تجربه میکنند:
تورم
کبودی
احساس فشار
اشکریزش
بیحسی موقت گونه یا لب بالا (در برخی افراد)
این علائم معمولاً طی چند هفته بهتر میشوند.
مراقبتهای بعد از عمل
چند هفته اول:
کمپرس سرد
هنگام خواب، سر کمی بالاتر از بدن باشد.
بینی را با فشار تخلیه نکنید.
اجسام سنگین بلند نکنید.
از خم شدن زیاد خودداری کنید.
داروها را طبق دستور پزشک مصرف کنید.
خطرات احتمالی
مثل هر عمل جراحی، خطراتی وجود دارد، هرچند نادر هستند:
دوبینی جدید یا تشدید دوبینی
خونریزی پشت چشم
عفونت
کاهش حس گونه
باقی ماندن مقداری بیرونزدگی
در موارد بسیار نادر، آسیب به بینایی
به همین دلیل این جراحی باید توسط جراح باتجربه کاسه چشم انجام شود.
میزان موفقیت
اگر علت بیماری چشمی تیروئید باشد:
کاهش فشار روی عصب بینایی در بیشتر بیماران موفقیتآمیز است.
بیرونزدگی چشم معمولاً چند میلیمتر کاهش پیدا میکند.
ظاهر چشم در بسیاری از بیماران بهتر میشود، هرچند ممکن است بعداً برای دوبینی یا وضعیت پلک به جراحیهای تکمیلی نیاز باشد.
آیا چشم کاملاً به حالت طبیعی برمیگردد؟
نه همیشه.
اگر بیماری شدید بوده باشد، ممکن است:
کمی بیرونزدگی باقی بماند.
دوبینی نیاز به درمان جداگانه داشته باشد.
پلکها بعداً به جراحی اصلاحی نیاز پیدا کنند.
درد عمل
خود عمل تحت بیهوشی انجام میشود و دردی احساس نمیکنید. بعد از عمل، درد معمولاً خفیف تا متوسط است و اغلب با مسکنهای معمول کنترل میشود.